سطح کیفیت درزگیری کناف میزان پرداخت و آماده سازی سطح پانل های گچی را پیش از اجرای پوشش نهایی مشخص می کند. استاندارد جهانی انجمن گچ (GA-214) شش سطح کیفی مختلف (از سطح ۰ تا ۵) را برای این کار تعریف کرده است. انتخاب سطح درست، ارتباط مستقیمی با نوع پوشش نهایی (رنگ، کاغذ دیواری یا کاشی)، شرایط نورپردازی و مدیریت هزینه ها در پروژه های بازسازی منزل
دارد.
در این مقاله سطوح مختلف پرداخت کناف، مراحل اجرای هر کدام و کاربرد دقیق آن ها را بررسی می کنیم تا بتوانید بر اساس زیبایی شناسی و نیاز پروژه، تصمیم درستی بگیرید.
چرا انتخاب سطح مناسب درزگیری اهمیت دارد؟

تعیین سطح کیفیت پرداخت پیش از شروع کار ضروری است. اجرای بالاترین کیفیت (سطح ۵) برای یک انبار، هدر دادن هزینه و زمان است. در مقابل، اجرای سطح ۳ برای دیواری که قرار است رنگ براق بخورد، باعث سایه انداختن درز ها (Joint Photographing) و افت شدید کیفیت بصری می شود. شناخت این سطوح به پیمانکاران کمک می کند تا مواد اولیه، تعداد نیروی کار و زمان خشک شدن بتونه را به درستی محاسبه کنند.
معرفی ۶ سطح پانل های گچی
بر اساس استاندارد بین المللی، عملیات درزگیری پانل های گچی به شش سطح تفکیک می شود. هر سطح پیش نیاز سطح بعدی است.
سطح صفر (Level 0): نصب خام
در این سطح، پانل های گچی فقط به زیرسازی فلزی پیچ می شوند. هیچ نیازی به نوار درزگیر، بتونه کاری یا استفاده از لوازم جانبی نیست.
- کاربرد: دیوار های موقت کارگاهی، موانع گرد و غبار، یا فضاهایی که هنوز تصمیم نهایی برای پوشش آن ها گرفته نشده است.
سطح یک (Level 1): درزگیری اولیه (خواباندن نوار)
در سطح یک، تمام درز ها و زوایای داخلی با بتونه پر شده و نوار درزگیر (Tape) در آن ها قرار می گیرد. در این مرحله نیازی به پوشاندن سر پیچ ها نیست و وجود رد لیسه و کاردک یا باقی ماندن بتونه اضافه روی کار، کاملا قابل قبول است.
- کاربرد: فضاهای دور از دید عموم، بالای سقف کاذب، موتورخانه ها و موانع انتشار دود.
سطح دو (Level 2): زیرسازی فضاهای کاربردی
این سطح یک قدم جلوتر از سطح یک است. پس از خواباندن نوار درزگیر، یک لایه نازک از بتونه روی تمام درز ها و زوایای داخلی کشیده می شود. سر پیچ ها و مقاطع فلزی نیز باید با یک لایه بتونه پوشانده شوند. سطح نهایی باید فاقد برجستگی های اضافه بتونه باشد، اما وجود مقدار کمی رد ابزار مجاز است.
- کاربرد: زیرسازی برای نصب کاشی و سرامیک، دیوار گاراژ، انبار ها و فضاهایی که ظاهر کار اهمیتی ندارد.
سطح سه (Level 3): آماده سازی برای بافت های سنگین

پس از اجرای مراحل سطح دو، یک لایه جداگانه دیگر از بتونه روی تمام درز ها و زوایای داخلی اجرا می شود. سر پیچ ها و لوازم جانبی در این مرحله باید با دو لایه بتونه پوشانده شوند. سطح کار باید کاملا صاف و فاقد هرگونه رد کاردک باشد.
- کاربرد: مناطقی که قرار است با پتینه های برجسته یا کاغذ دیواری های ضخیم تجاری پوشانده شوند.
- نکته حرفه ای: این سطح به هیچ وجه برای رنگ های مات، دیوار های کاملا صاف یا کاغذ دیواری های نازک توصیه نمی شود.
سطح چهار (Level 4): استاندارد دیوار های مسکونی
این سطح رایج ترین کیفیت برای فضاهای مسکونی و تجاری است. در این مرحله، دو لایه بتونه روی درز های صاف و یک لایه بتونه روی زوایای داخلی (علاوه بر لایه اولیه) کشیده می شود. سر پیچ ها نیز با سه لایه بتونه به طور کامل محو می شوند. سطح نهایی روی انواع دیوار کاذب
باید کاملا صیقلی و یکدست باشد.
- کاربرد: پوشش با رنگ های مات (مثل رنگ پلاستیک یا اکریلیک مات)، بافت های بسیار سبک و کاغذ دیواری های معمولی.
- محدودیت: استفاده از رنگ های تیره یا براق روی این سطح باعث نمایان شدن محل درز ها در زیر نور می شود.
سطح پنج (Level 5): ماستیک کامل و کیفیت نهایی
سطح پنج بالاترین کیفیت پرداخت کناف است. این سطح شامل تمام مراحل سطح چهار است، با این تفاوت که در پایان کار، کل سطح پانل های گچی با یک لایه بسیار نازک از بتونه مخصوص یا ماستیک (Skim Coat) پوشانده می شود. این کار بافت کاغذ روکش پانل و بافت نواحی بتونه کاری شده را یکدست می کند.
- کاربرد: استفاده از رنگ های براق (روغنی)، رنگ های بسیار تیره و فضاهایی با نورپردازی خاص (مثل نور های مماس، هالوژن های نزدیک به دیوار یا نور طبیعی شدید پنجره ها).
- دلیل اجرا: این روش احتمال نمایان شدن درز ها و رد پیچ ها را از زیر پوشش نهایی به طور کامل از بین می برد.
اشتباهات رایج در درزگیری و پرداخت کناف
- عدم اجرای ماستیک کامل برای رنگ های براق: بسیاری از پیمانکاران انتظار دارند با اجرای سطح ۴، بتوانند رنگ روغنی براق را روی دیوار پیاده کنند. رنگ براق نور را بازتاب می دهد و کوچک ترین تفاوت بافت بین درز ها و سطح پانل را نمایان می کند. برای این رنگ ها اجرای سطح ۵ الزامی است.
- نادیده گرفتن زمان خشک شدن بتونه: اجرای لایه های بعدی بتونه پیش از خشک شدن کامل لایه زیرین، می تواند باعث ترک خوردگی درز ها و پوسته شدن رنگ در آینده شود.
- انتخاب سطح ۵ برای تمام پروژه ها: اجرای ماستیک کامل روی کل سطح، هزینه مواد و دستمزد را به شدت بالا می برد. اگر قرار است دیوار با کاغذ دیواری ضخیم پوشانده شود، سطح ۳ یا ۴ کاملا پاسخگو است و نیازی به صرف زمان و بودجه اضافه نیست.
